Türkçe Yama Bully: PS5 ve PS4'te Bullworth'ü Türkçe Oynamak

Jimmy Hopkins on beş yaşında, yedi okuldan atılmış ve annesi balayına çıkarken onu Bullworth Academy'nin kapısında bırakıyor. Rockstar'ın okul oyunu Bully, bir okul yılı boyunca süren yatılı okul hayatını derslere, kavgalara, şakalara ve kliklerin birbirine açtığı savaşlara bölüyor. Diyaloglar hızlı, kaba ve bol argolu; hepsi 2000'lerin Amerikan lise İngilizcesiyle. Oyunun Türkçesi hiç olmadı.

Bully Türkçe altyazı var mı?

Yok. PlayStation Store Türkiye'deki "Bully (Canis Canem Edit)" ürünü bir PS4 oyunu ve yazı dili olarak yalnızca Almanca, İngilizce, İspanyolca, Fransızca ve İtalyanca listeliyor. Ses yalnızca İngilizce. Türkçe ne menüde ne altyazıda var.

Türkçe yama Bully: PS4 ve PS5'te durum

Bilgisayarda Bully'nin Scholarship Edition sürümü için yapılmış Türkçe yamalar dolaşıyor. Bunlar PC'deki oyun dosyalarının içindeki metinleri değiştirerek çalışıyor. PlayStation'daki Bully ise PS2 oyununun PS4 için paketlenmiş hâli; içindeki dosyalara ne PS4'te ne PS5'te dışarıdan dokunulabilir. Konsollarda yama kurmayı vaat eden yöntemler sistem yazılımını kırmayı gerektirir, bu da hem garantiyi hem PSN hesabını riske atar.

Yani "Bully Türkçe yama nasıl yapılır" sorusunun konsoldaki cevabı: yapılmaz. Ama oyuna dokunmadan Türkçe okumak mümkün.

PS5'te Bully'yi Türkçe altyazıyla oynamak

Bully'nin ayrı bir PS5 sürümü yok; PS4 sürümü PS5'te geriye uyumlulukla çalışıyor. Dijitransio da PS5'te açtığın PS4 oyunlarında çalışır. Uygulama Android TV ya da Google TV'li televizyona kurulur, PS5'in Uzaktan Oynama özelliğini ikinci ve ücretsiz bir PSN hesabıyla arka planda kullanır. Ekrandaki İngilizce altyazıyı okur, televizyonun içinde Türkçeye çevirir ve oyunun üstüne yazar. Sen ana hesabınla, kumandan PS5'e bağlıyken oynarsın.

Kurulumun özeti şu: TV'deki QR'ı telefonla okutursun, tarayıcıda ikinci hesapla PlayStation girişini yaparsın, PS5'ten alınan 8 haneli kodu yazıp ana hesabına dönersin. Ayrıntılı ve resimli anlatım kurulum sayfasında.

Bullworth argosu ve klikler

Bully'nin İngilizcesi zor çünkü herkes farklı konuşuyor. Okulun her kliğinin kendine özgü bir ağzı var:

• Preppies zengin ailelerin çocukları; burnu havada, süslü ve kibirli bir dil kullanıyor.
• Greasers 1950'lerin rock'n'roll serserilerini taklit ediyor; argoları da o dönemden.
• Nerds bilgisayar, çizgi roman ve masa oyunu göndermeleriyle konuşuyor.
• Jocks ve Bullies kısa, kaba ve tehditkâr. Küfürlü laf atmalar bol.
• Townies ise okulun dışındaki kasaba gençleri, okul çocuklarıyla alay ediyor.

Bu klik adları sıradan İngilizce kelimeler olduğu için çeviride Türkçeleşebilir: "Nerds" için "inekler", "Jocks" için "sporcular" görmen olası. "Greasers" ise kelime anlamıyla çevrilince yağla ilgili tuhaf bir şeye dönüşebilir; bağlamdan hangi grubu kastettiğini anlarsın. Kişi adları ise korunur: Gary Smith, Pete Kowalski, Derby Harrington, Johnny Vincent ve müdür Dr. Crabblesnitch olduğu gibi kalır, Türkçe ek de doğru gelir: "Gary'ye güvenme", "Petey'yle konuş".

Bir tuzak daha var: koridorlarda seni kollayan öğrenci gözcüleri oyunda "prefect" diye anılıyor. Kelimenin sözlükteki ilk anlamlarından biri vali olduğu için kötü bir çeviri, seni yakalayan çocuğu bir anda devlet memuruna çevirebilir. Türkçede okul gözcüsü ya da nöbetçi öğrenci demek daha doğru; bağlam çoğu zaman bunu belli eder.

Okulun Latince sloganı Canis Canem Edit, yani "köpek köpeği yer", oyunun havasını özetliyor. Latince satırlar çeviride olduğu gibi kalabilir ya da tuhaf bir karşılık alabilir. Gençlerin şakalaşmasında kelime oyunları ve ağır argo da bazen düz ya da yumuşamış bir Türkçeyle gelir; anlamı verir, esprinin tamamını taşımayabilir.

İngilizce dersi: çevirinin yardım edemediği yer

Bully'de dersler mini oyunlar hâlinde. Kimya dersi tuş ritmine, sanat dersi çizime, matematik dersi hızlı sorulara dayanıyor. İngilizce dersinde ise ekranda karışık harfler veriliyor ve senden bu harflerden İngilizce kelimeler türetmen isteniyor.

Bu derste Türkçe çeviri işe yaramaz, çünkü oyun yalnızca İngilizce kelimeleri doğru kabul eder. Dersin talimatlarını Türkçe okuyabilirsin, ama kelimeleri İngilizce bulman gerekecek. İyi tarafı, ders tekrar edilebiliyor; birkaç denemede geçmek mümkün.

Eski yazılar için ayar önerisi

Bully 2006 yapımı bir PS2 oyunu ve yazıları da o dönemden: küçük, ince ve düşük çözünürlüklü. Bu, iki şey demek. Birincisi, Türkçe satırı oyunun kendi yazısından büyük tutmak okumayı çok kolaylaştırır. İkincisi, en küçük yazılar görüntüden her zaman okunamayabilir; bunu baştan söyleyelim.

• Boyut: Büyük. Oyunun minik altyazısının yerine rahat okunan bir satır gelir.
• Arka plan: Kutu. Okul bahçesinin yeşili ve kasabanın renkli tabelaları ince yazıyı yutar.
• Konum: Alt, oyunun kendi altyazısının üstünü örtecek şekilde.
• Talimat çevirisi: Açık. "Derse git", "yatma saatinden önce yatakhaneye dön" türünden görev hedefleri Türkçe gelir. Saat, para ve harita göstergeleri ise olduğu gibi kalır.

Rockstar'ın daha yeni oyunlarında da benzer bir dil sorunu var; GTA 5 ve Red Dead Redemption 2 sayfalarında o oyunlar için ayarları ayrıca yazdık.