Yapay Zekâ ile Oyun Çevirisi Ne Kadar İyi?

Bilgisayar oyuncuları son yıllarda yeni bir şey görmeye başladı: birkaç gün içinde çıkan, “yapay zekâyla çevrildi” notlu Türkçe yamalar. Gönüllülerin aylarca uğraştığı işi bir makine birkaç saatte yapıyor. Peki sonuç oynanacak kadar iyi mi? Ve PS5'te, yama kurulamayan bir konsolda, yapay zekâ çevirisinin bir yeri var mı? Kısa cevap: makine çevirisi oyunlarda çok yol aldı ama kendi başına bırakıldığında belli yerlerde hep aynı şekilde tökezliyor. Hangi yerler olduğunu gerçek örneklerle görelim.

“Yapay zekâ ile Türkçe yama” ne demek?

Bilgisayarda bir oyunun metinleri çoğu zaman ayrı dosyalarda durur. Yamacılar bu dosyaları çıkarır, çevirir ve oyunun klasörüne geri koyar. Yapay zekâ ile yapılan yamada çeviri adımını bir makine çevirisi ya da büyük dil modeli üstlenir; insanlar en fazla bir kısmını elden geçirir.

PS5'te bu yolun ilk adımı bile mümkün değil. Konsol oyun dosyalarını açmaz, değiştirilmiş dosya çalıştırmaz. Yani PS5 için “yapay zekâ ile Türkçe yama” diye bir şey yok; ayrıntısı PS5'e Türkçe yama kurulur mu yazısında. Konsolda yapay zekânın kullanılabileceği tek yer, ekrandaki yazıyı oyunun dışından okuyup çevirmek.

Makine çevirisi oyunlarda nerede tökezler?

Aşağıdaki çeviriler uydurma değil. Dijitransio'nun çeviri kalitesini ölçmek için hazırladığımız 54 oyun cümlelik testte, standart bir cihaz içi çeviri motorunun verdiği gerçek çıktılar:

Tablo komik görünebilir ama sebepleri ciddi ve hepsi oyunlara özgü:

• Motor sahneyi görmez. Tek bir satırı, öncesini ve sonrasını bilmeden çevirir. “Company”nin bir çatışma sahnesinde misafir değil düşman anlamına geldiğini çıkaramaz.
• Ad ile kelimeyi ayıramaz. Oyunlarda karakter ve yer adları sık sık sıradan kelimelerdir: Valentine, Dutch, Rook, Hope. Motor bunları çevirmeye çalışır.
• BÜYÜK HARF onu şaşırtır. Oyunlar bağırmayı büyük harfle yazar. Çeviri motorları ise büyük harfli metni başlık ya da kısaltma gibi okuyup yanlış anlam seçebilir.
• Ekran düzenini bilmez. Uzun bir cümle altyazıda iki karta bölündüğünde motor iki ayrı, yarım cümle çevirir.
• Tuş simgelerini tanımaz. Ekrandaki simgesi okunurken “O” harfine döner, çeviride de anlamsız bir “o düğmesi” çıkar.

İnsan çevirisi neyi farklı yapar?

Resmî Türkçe ya da emek verilmiş bir gönüllü çevirisinde çevirmen oyunu bilir. Bir karakterin kaba mı kibar mı konuştuğunu, kime “sen” kime “siz” dediğini, bir esprinin Türkçede nasıl karşılık bulacağını düşünür. Gerekirse bir şakayı tamamen değiştirip aynı etkiyi verecek başka bir şaka yazar. Makine bunu yapmaz; anlamı aktarmaya çalışır.

Bilgisayardaki yapay zekâ yamalarının tartışılmasının bir sebebi de tutarlılık. Aynı eşya bir menüde bir adla, bir görevde başka bir adla çıkabilir; bir karakterin lakabı bir yerde çevrilip başka yerde çevrilmeden kalabilir. Türkçe metinler İngilizceden uzun olduğu için düğmelere ve kutulara sığmayan satırlar da görülür. İnsan elinden geçmemiş bir yama, bu küçük pürüzlerin hepsini oyuncunun önüne getirir.

Bu yüzden bir oyunun resmî Türkçesi varsa en iyi seçenek her zaman o. PS5'te Türkçe ekran dili olan oyunlar Türkçe dil desteği olan PS5 oyunları listesinde. Makine çevirisinin anlamı, Türkçesi olmayan yüzlerce oyunda hikâyeyi hiç anlamamakla çoğunu anlamak arasındaki farkta.

Kalite katmanı: makineyi oyuna hazırlamak

Dijitransio'da çeviri motoruna ham satır verilmez. Önce bir kalite katmanından geçer; bu katman yukarıdaki sorunları motor çalışmadan önce ve sonra düzeltir. Aynı testten gerçek çıktılar:

Katman bunların dışında konuşmacı adını cümleden ayırıp ayrı renkte gösterir, ekrandaki okuma hatalarını temizler, Türkçe ekleri adlara uyumlu getirir (“Valentine'te”, “Ölü Göz'ü”) ve pusula, mermi sayısı, para gibi arayüz yazılarına hiç dokunmaz. Testin tamamı, kategori kategori sonuçları ve zayıf kaldığımız örnekler çeviri kalitesi sayfasında.

Hâlâ zorlandığı yerler

Abartmayalım: kalite katmanı makine çevirisini insan çevirisine dönüştürmez. Şu durumlarda tuhaf satırlar görmeye hazır ol:

• Ağır argo ve sokak dili. Bir çetenin kendi aralarındaki konuşmaları ya da kovboy ağzı her zaman doğru oturmaz.
• Nadir deyimler. Sık kullanılanları tanınır; az bilinen bir kalıp kelime kelime çevrilebilir.
• Oyuna özgü uydurma kelimeler. Büyü adları, uydurma ırklar, teknolojiler. Bunlar bazen çevrilir, bazen olduğu gibi kalır.
• Çok anlamlı kısa satırlar. Testteki “Talk to the stable owner” satırında “stable” kelimesinin “ahır” anlamını bizim motorumuz da kaçırdı. Tek başına duran kısa görev yazıları, bağlam az olduğu için en zor satırlar.
• Kelime oyunları ve şiir. Kafiyeli bir şarkı ya da çift anlamlı bir espri çeviride çoğu zaman düzleşir.

Daha yüksek kalite istersen: kendi anahtarın

Dijitransio'nun varsayılan çevirisi ücretsiz ve çevrimdışı; televizyonun içinde çalışır, metin hiçbir yere gitmez. Daha güçlü bir çeviri istersen kendi anahtarınla DeepL, Microsoft Azure, Google Cloud, Gemini, OpenAI ya da Claude seçebilirsin. Büyük dil modelleri deyimlerde ve üslupta genellikle daha esnek davranır; klasik çeviri servisleri daha öngörülebilir sonuç verir.

Bu seçeneğin iki bedeli var. Altyazı metni çeviri için seçtiğin servise gönderilir ve servis kendi fiyatlandırmasına göre ücret alabilir. Kendi anahtarını kullanırken internet koparsa ya da servis cevap vermezse çeviri kendiliğinden çevrimdışı motora geçer; altyazı ekrandan kaybolmaz. Anahtar almanın yolu çeviri için API anahtarı alma yazısında, çevrimdışı motorun nasıl çalıştığı da çevrimdışı çeviri yazısında.

Peki yapay zekâ çevirisine güvenilir mi?

Hikâyeyi takip etmek için evet, çoğu satırda. Bir oyunun bütün inceliklerini yakalamak için hayır. En iyi sonucu; resmî Türkçesi olan oyunda resmî Türkçeyi, olmayan oyunda oyuna göre hazırlanmış bir makine çevirisini kullanarak alırsın. Ekrandaki yazıyı çeviren farklı yaklaşımların karşılaştırması da ekrandaki yazıyı çeviren uygulamalar yazısında.